بهترین روش‌های تشخیص آستیگماتیسم | از تست‌های ساده تا بررسی‌های تخصصی

تشخیص دقیق آستیگماتیسم، اولین و مهم‌ترین قدم برای اصلاح این عیب انکساری است. بسیاری از افراد ممکن است علائمی مانند تاری دید یا مشکل در دید شبانه را تجربه کنند، اما بدون معاینه تخصصی، نمی‌توان نوع و شدت این اختلال را به‌درستی مشخص کرد. اگر با ماهیت این اختلال آشنا نیستید، پیشنهاد می‌شود ابتدا مقاله «آستیگماتیسم چیست» را مطالعه کنید. در این مقاله، با مهم‌ترین روش‌های تشخیص آستیگماتیسم، از تست‌های ساده بینایی تا بررسی‌های دقیق اپتومتریک آشنا می‌شویم.

علل اصلی آستیگماتیسم:

• عدم تقارن در شکل قرنیه: در اکثر موارد، آستیگماتیسم ناشی از انحنای نامتقارن قرنیه است. به جای یک سطح کاملاً گرد، قرنیه به صورت بیضی‌شکل است که منجر به تغییر مسیر نور می‌شود.
• مشکلات لنز داخلی: برخی از انواع آستیگماتیسم به دلیل عدم تقارن در لنز داخلی چشم رخ می‌دهد.
• ژنتیک: آستیگماتیسم می‌تواند ارثی باشد و در دوران کودکی شروع شود. بسیاری از افراد از بدو تولد دارای درجاتی از آستیگماتیسم هستند.

 علائم آستیگماتیسم

تاری دید: یکی از اصلی‌ترین علائم آستیگمات چشمی، تاری دید است که می‌تواند در فواصل دور و نزدیک رخ دهد. خستگی چشم: افرادی که آستیگماتیسم دارند ممکن است بعد از انجام فعالیت‌های بصری مانند مطالعه یا استفاده از کامپیوتر، دچار خستگی چشم شوند. سردرد: به دلیل فشار بیش از حد بر چشم‌ها برای بهبود دید، سردرد‌های مکرر ممکن است یکی از علائم آستیگماتیسم باشد. مشکل در دید شبانه: افرادی که آستیگماتیسم دارند، ممکن است در شب و به خصوص هنگام رانندگی دچار مشکل شوند. نورهای اطراف ماشین‌ها می‌توانند تار یا دوگانه دیده شوند.

چرا تشخیص دقیق آستیگماتیسم اهمیت دارد؟

در مجموع شناخت ساختمان چشم از چند جهت برای هر فرد لازم است، اول اینکه به درک بهتر عملکرد بینایی کمک می‌کند. دوم اینکه ارتباط میان بخش‌های مختلف چشم و اختلالات بینایی را روشن‌تر می‌سازد. تشخیص آستیگماتیسم هم به طور دقیق مهم است. این نقص میتواند درجات مختلفی داشته باشد و در برخی موارد با دیگر عیوب انکساری مانند نزدیک‌بینی یا دوربینی همراه باشد. تشخیص دقیق این اختلال کمک می‌کند:

• نوع آستیگماتیسم مشخص شود
• شدت آن تعیین شود
• بهترین روش اصلاح (عینک، لنز یا جراحی) انتخاب شود

مهم‌ترین روش‌های تشخیص آستیگماتیسم

تست بینایی (Visual Acuity Test)

این تست یکی از ساده‌ترین روش‌های ارزیابی وضوح دید است که معمولاً با استفاده از چارت‌های بینایی انجام می‌شود. در این آزمایش، بیمار باید از یک چارت بینایی که شامل حروف یا اعداد با اندازه‌های مختلف است، برای تعیین وضوح دید استفاده کند. در این تست، بیمار از فاصله‌ای استاندارد (معمولاً 6 متر) به چارت نگاه می‌کند و باید حروف یا اعداد را بخواند.

• روش انجام: بیمار یک چشم خود را می‌پوشاند و با چشم دیگر به چارت نگاه می‌کند. سپس این فرآیند برای چشم دیگر نیز تکرار می‌شود.
• نتیجه: در صورتی که دید بیمار با هر دو چشم تار باشد و ناتوانی در تشخیص حروف یا اعداد کوچک وجود داشته باشد، احتمال وجود آستیگماتیسم مطرح می‌شود.

تست رفراکشن (Refraction Test)

در این تست، با استفاده از لنزهای مختلف، بهترین اصلاح برای دید فرد تعیین می‌شود و نوع خطای انکساری از جمله آستیگماتیسم مشخص می‌شود. این آزمایش شامل استفاده از لنزهای مختلف است تا بهترین لنز برای اصلاح دید بیمار تعیین شود. این آزمایش می‌تواند نوع و میزان آستیگماتیسم را نیز مشخص کند.

• روش انجام: بیمار از طریق دستگاه فوراپتر، به یک چارت بینایی نگاه می‌کند و پزشک لنزهای مختلفی را جلوی چشم او قرار می‌دهد. بیمار باید اعلام کند که کدام لنز بهترین وضوح را ایجاد می‌کند.
• نتیجه: این تست به پزشک کمک می‌کند تا بهترین لنز برای اصلاح آستیگماتیسم بیمار را تجویز کند.

کراتومتری (Keratometry)

این روش برای اندازه‌گیری انحنای قرنیه استفاده می‌شود و می‌تواند وجود آستیگماتیسم را به‌طور دقیق نشان دهد. میزان ناهنجاری‌های موجود در سطح قرنیه را ارزیابی می‌کند و از آنجایی که قرنیه در آستیگماتیسم به جای حالت کروی، به شکل بیضی است، این تست می‌تواند میزان آستیگمات چشمی را دقیقاً تعیین کند.

• روش انجام: پزشک با استفاده از یک دستگاه به نام کراتومتر، میزان انحنای سطح قرنیه را اندازه‌گیری می‌کند. این دستگاه پرتو نوری را به سطح قرنیه می‌تاباند و میزان انعکاس نور را اندازه‌گیری می‌کند.
• نتیجه: با توجه به نتایج این تست، می‌توان انحرافات انکساری را محاسبه و تعیین کرد که آیا آستیگماتیسم وجود دارد یا خیر.

توپوگرافی قرنیه (Corneal Topography)

یکی از دقیق‌ترین روش‌ها برای بررسی سطح قرنیه است که نقشه‌ای سه‌بعدی از آن ارائه می‌دهد. این روش به‌ویژه برای ارزیابی دقیق‌تر میزان و شدت آستیگماتیسم و نیز بررسی تغییرات جزئی در شکل قرنیه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

• روش انجام: در این تست، دستگاهی به نام توپوگرافیست از چشم عکس می‌گیرد و نقشه‌ای دقیق از سطح قرنیه ایجاد می‌کند. نقشه قرنیه نشان‌دهنده هرگونه انحنای غیرعادی یا تغییرات شکل قرنیه است.
• نتیجه: با این روش می‌توان جزئیات بیشتری در مورد ناهنجاری‌های سطح قرنیه به دست آورد و میزان دقیق آستیگماتیسم را مشخص کرد.

آتو-رفرکتومتر (Autorefractor Test)

دستگاهی اتوماتیک که با تحلیل بازتاب نور از چشم، میزان خطای انکساری را اندازه‌گیری می‌کند.  این تست می‌تواند میزان آستیگماتیسم و دیگر مشکلات انکساری مانند نزدیک‌بینی و دوربینی را به صورت دقیق تشخیص دهد.

• روش انجام: بیمار در مقابل دستگاه قرار می‌گیرد و به نور یا تصویر داخل دستگاه نگاه می‌کند. دستگاه به طور خودکار پرتوهای نوری را به داخل چشم می‌فرستد و نحوه بازتاب آن‌ها را اندازه‌گیری می‌کند.
• نتیجه: با استفاده از داده‌های این دستگاه، پزشک می‌تواند میزان دقیق خطاهای انکساری را محاسبه کند.

رتینوسکوپی (Retinoscopy)

روشی سنتی اما مؤثر که در آن پزشک با بررسی بازتاب نور، وضعیت انکساری چشم را ارزیابی می‌کند. در این روش، پزشک با تاباندن نور به داخل چشم و مشاهده بازتاب آن، وضعیت انکساری چشم را بررسی می‌کند.

• روش انجام: پزشک از یک ابزار به نام رتینوسکوپ استفاده می‌کند و نور را به داخل چشم بیمار می‌تاباند. سپس نحوه بازتاب نور از شبکیه را بررسی می‌کند تا میزان خطای انکساری چشم را تشخیص دهد.
• نتیجه: این روش به‌خصوص برای کودکان و بیمارانی که قادر به همکاری کامل نیستند، مفید است.

آیا می‌توان آستیگماتیسم را در خانه تشخیص داد؟

برخی تست‌های آنلاین یا مشاهده علائم (مانند دیدن هاله اطراف نور) می‌توانند نشانه‌هایی از آستیگماتیسم باشند، اما تشخیص قطعی و انجام انواع تست سلامت چشم تنها با معاینه تخصصی امکان‌پذیر است.

چه زمانی باید برای تشخیص آستیگماتیسم اقدام کرد؟

در صورت مشاهده این علائم، بهتر است چشم خود را بررسی کنید و برای معاینه چشم اقدام نمایید:

• تاری دید
• خستگی چشم
• مشکل در دید شب
• سردردهای مکرر

بعد از تشخیص آستیگماتیسم چه باید کرد؟

پس از تشخیص، بسته به شدت و نوع آستیگماتیسم، یکی از روش های زیر به کار می آید:

• عینک
• لنزهای تماسی
• جراحی

نتیجه‌ گیری تشخیص آستیگماتیسم نیازمند بررسی دقیق توسط متخصص است. استفاده از تست‌های مختلف به پزشک کمک می‌کند تا نوع و شدت این اختلال را مشخص کرده و بهترین روش اصلاح را پیشنهاد دهد. https://chekhabar.info/%d8%aa%d8%b4%d8%ae%db%8c%d8%b5-%d8%a2%d8%b3%d8%aa%db%8c%da%af%d9%85%d8%a7%d8%aa-%da%86%d8%b4%d9%85%db%8c-%d8%a8%d9%87%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86-%d8%b1%d8%a7%d9%87-%d9%87%d8%a7-%d9%88-%d9%87%d8%b1/