چرا مایوپی کودکان چیزی فراتر از یک مشکل بینایی است؟

بسیاری از والدین وقتی برای اولین بار متوجه نزدیک بینی فرزندشان می شوند، تصور می کنند با یک مشکل ساده روبه رو هستند؛ یک معاینه چشم، یک نسخه جدید و یک عینک که قرار است دید کودک را واضح تر کند.

سال ها نگاه به مایوپی یا نزدیک بینی همین بود. کودکی که تخته مدرسه را واضح نمی دید، عینک می گرفت و زندگی ادامه پیدا می کرد.

اما در سال های اخیر، تحقیقات علمی تصویر کامل تری از مایوپی در اختیار متخصصان قرار داده است. امروزه می دانیم نزدیک بینی فقط به معنای تار دیدن اجسام دور نیست و روند پیشرفت آن می تواند بر سلامت چشم در سال های بعد زندگی نیز تاثیر بگذارد. همزمان با افزایش تعداد کودکان نزدیک بین در سراسر جهان، توجه متخصصان نیز از «اصلاح دید» به سمت «مدیریت و پایش روند پیشرفت مایوپی» تغییر کرده است. به همین دلیل امروزه عواملی مانند سابقه خانوادگی، سن شروع نزدیک بینی، سبک زندگی کودک و سرعت تغییر شماره چشم اهمیت بیشتری نسبت به گذشته پیدا کرده اند.

در این مقاله بررسی می کنیم چرا مایوپی کودکان بیش از یک شماره روی نسخه عینک اهمیت دارد، چه عواملی در بروز آن نقش دارند و والدین برای محافظت از سلامت بینایی فرزند خود به چه نکاتی باید توجه کنند.

مایوپی فقط تار دیدن اجسام دور نیست

وقتی از مایوپی یا نزدیک بینی صحبت می شود، معمولاً اولین چیزی که به ذهن می رسد این است که کودک تخته کلاس، تابلوهای خیابان یا اجسام دور را واضح نمی بیند. به همین دلیل بسیاری از والدین تصور می کنند مایوپی تنها یک مشکل بینایی است که با یک عینک مناسب برطرف می شود.

این تصور کاملاً اشتباه نیست، اما تمام واقعیت هم نیست.

در یک چشم طبیعی، نور دقیقاً روی شبکیه متمرکز می شود و تصویر واضحی ایجاد می کند. اما در چشم نزدیک بین، تصویر کمی جلوتر از شبکیه تشکیل می شود و در نتیجه اجسام دور تار دیده می شوند.

آنچه در سال های اخیر توجه دانشمندان را به خود جلب کرده، فقط تاری دید نیست؛ بلکه دلیل ایجاد این تاری دید است. در بسیاری از کودکان، مایوپی با رشد بیش از حد طول کره چشم همراه است. هرچه این رشد بیشتر باشد، شماره چشم نیز معمولاً افزایش پیدا می کند. به همین دلیل متخصصان امروزه تنها به عدد روی نسخه عینک نگاه نمی کنند، بلکه روند تغییرات چشم کودک را نیز زیر نظر می گیرند.

به بیان ساده، مایوپی فقط به این معنا نیست که کودک امروز چه مقدار واضح می بیند. موضوع مهم تر این است که شماره چشم او در سال های آینده با چه سرعتی تغییر می کند و آیا این روند نیاز به پیگیری بیشتری دارد یا خیر. به همین دلیل نگاه امروز به مایوپی با گذشته تفاوت دارد. اگر در گذشته هدف اصلی، اصلاح دید کودک بود، امروزه متخصصان تلاش می کنند علاوه بر تامین دید واضح، روند پیشرفت نزدیک بینی را نیز بهتر درک و مدیریت کنند.

چرا تعداد کودکان نزدیک بین در حال افزایش است؟

اگر از یک اپتومتریست یا چشم پزشک بپرسید که آیا امروز تعداد کودکان نزدیک بین بیشتر از گذشته شده است، احتمالاً پاسخ مثبت خواهد بود.

این موضوع فقط یک احساس یا تجربه شخصی نیست. تحقیقات مختلف در سراسر جهان نشان می دهند که شیوع مایوپی در دهه های اخیر به شکل قابل توجهی افزایش پیدا کرده است و پیش بینی می شود این روند در سال های آینده نیز ادامه داشته باشد.

دانشمندان معتقدند بخشی از این افزایش به عوامل ژنتیکی مربوط می شود. کودکی که یک یا هر دو والد او نزدیک بین هستند، احتمال بیشتری برای ابتلا به مایوپی دارد. اما ژنتیک به تنهایی نمی تواند چنین رشد سریعی را توضیح دهد.

به همین دلیل توجه پژوهشگران به نقش سبک زندگی نیز جلب شده است.

امروزه کودکان زمان بیشتری را صرف مطالعه، تکالیف مدرسه، تلفن همراه، تبلت و سایر فعالیت های نزدیک می کنند. در مقابل، زمان حضور در فضای باز و استفاده از نور طبیعی در بسیاری از خانواده ها کاهش پیدا کرده است.

اگرچه هیچ عامل واحدی مسئول بروز مایوپی نیست، اما بیشتر متخصصان معتقدند ترکیبی از ژنتیک و محیط در افزایش شیوع نزدیک بینی نقش دارند. به همین دلیل شناخت عوامل خطر و توجه به معاینات منظم چشم می تواند به شناسایی زودهنگام کودکانی که در معرض خطر بیشتری قرار دارند کمک کند.

وقتی مایوپی در خانواده وجود دارد

اگر پدر، مادر یا هر دوی آن ها نزدیک بین باشند، احتمال بروز مایوپی در کودک نیز افزایش پیدا می کند. به همین دلیل سابقه خانوادگی یکی از مهم ترین عواملی است که متخصصان هنگام ارزیابی وضعیت بینایی کودکان به آن توجه می کنند.

مطالعات نشان داده اند کودکانی که یکی از والدین آن ها نزدیک بین است، نسبت به سایر کودکان احتمال بیشتری برای ابتلا به مایوپی دارند. این احتمال در کودکانی که هر دو والد آن ها نزدیک بین هستند، بیشتر نیز می شود.

اما موضوع فقط به ژنتیک محدود نیست.

پژوهشگران دریافته اند در برخی کودکانی که سابقه خانوادگی مایوپی دارند، روند رشد طولی چشم ممکن است سال ها پیش از ظاهر شدن اولین نشانه های نزدیک بینی آغاز شود. به بیان دیگر، تغییرات مرتبط با مایوپی می توانند قبل از آنکه کودک به عینک نیاز پیدا کند، در حال شکل گیری باشند.

به همین دلیل متخصصان توصیه می کنند والدینی که خودشان نزدیک بین هستند، معاینات دوره ای چشم فرزندشان را جدی تر دنبال کنند. تشخیص زودهنگام می تواند به شناسایی کودکانی کمک کند که در معرض خطر بالاتر قرار دارند و ممکن است در آینده با سرعت بیشتری دچار پیشرفت مایوپی شوند.

البته داشتن سابقه خانوادگی به این معنا نیست که مایوپی حتماً اتفاق خواهد افتاد. ژنتیک تنها بخشی از ماجراست و عوامل محیطی و سبک زندگی نیز می توانند در بروز و سرعت پیشرفت نزدیک بینی نقش مهمی داشته باشند.

اگر فرزند شما نزدیک بین است یا سابقه مایوپی در خانواده وجود دارد، آشنایی با روش های پایش و مدیریت مایوپی کودکان می تواند به تصمیم گیری آگاهانه تر کمک کند.

فضای باز؛ یکی از ساده ترین کارهایی که والدین می توانند انجام دهند

در میان تمام توصیه هایی که برای سلامت بینایی کودکان مطرح می شود، شاید هیچ کدام به اندازه حضور بیشتر در فضای باز ساده و در دسترس نباشد.

پژوهش های مختلف نشان داده اند کودکانی که زمان بیشتری را خارج از محیط های بسته سپری می کنند، کمتر در معرض ابتلا به مایوپی قرار دارند. به همین دلیل بسیاری از متخصصان توصیه می کنند کودکان هر روز بخشی از زمان خود را به بازی، ورزش یا فعالیت در فضای باز اختصاص دهند.

اگرچه دانشمندان هنوز در حال بررسی دقیق تمام عوامل موثر هستند، اما شواهد نشان می دهد نور طبیعی روز نقش مهمی در رشد طبیعی چشم دارد. یکی از نظریه های مطرح شده این است که قرار گرفتن در معرض نور روز باعث افزایش ترشح دوپامین در شبکیه می شود؛ ماده ای که به نظر می رسد در تنظیم رشد طولی چشم نقش داشته باشد.

نکته جالب اینجاست که منظور از حضور در فضای باز، انجام فعالیت های پیچیده یا برنامه های خاص نیست. بازی در پارک، پیاده روی، دوچرخه سواری یا حتی گذراندن بخشی از زمان روز در محیط های باز می تواند به افزایش دریافت نور طبیعی کمک کند.

البته حضور در فضای باز به تنهایی نمی تواند از تمام موارد مایوپی جلوگیری کند، اما امروزه یکی از مهم ترین عادت های سبک زندگی برای حمایت از سلامت بینایی کودکان شناخته می شود.

به همین دلیل بسیاری از متخصصان توصیه می کنند کودکان روزانه دست کم یک تا دو ساعت از زمان خود را خارج از محیط های بسته سپری کنند.

غربالگری بینایی با معاینه کامل چشم چه تفاوتی دارد؟

بسیاری از والدین تصور می کنند اگر کودک در غربالگری بینایی مدرسه یا معاینات اولیه مراکز درمانی مشکلی نداشته باشد، دیگر نیازی به بررسی تخصصی چشم وجود ندارد. در حالی که غربالگری و معاینه کامل چشم دو موضوع متفاوت هستند و هر کدام هدف خاص خود را دارند.

غربالگری بینایی معمولاً برای شناسایی اولیه کودکانی انجام می شود که ممکن است به بررسی های بیشتر نیاز داشته باشند. این فرایند می تواند بسیاری از مشکلات بینایی را زودتر آشکار کند، اما جایگزین یک معاینه جامع چشم نیست.

در یک معاینه کامل چشم، تنها به میزان دید کودک توجه نمی شود. متخصص وضعیت کلی چشم و عملکرد سیستم بینایی را از جنبه های مختلف ارزیابی می کند. این بررسی ها معمولاً شامل سنجش دید، تعیین دقیق شماره چشم، بررسی سلامت ساختارهای مختلف چشم و ارزیابی وضعیت شبکیه است. در صورت نیاز نیز ممکن است آزمایش های تکمیلی برای بررسی دقیق تر انجام شود.

در کودکانی که نزدیک بین هستند یا در معرض خطر بالاتر مایوپی قرار دارند، این معاینات می توانند اطلاعات ارزشمندی درباره روند تغییرات بینایی در اختیار متخصص قرار دهند. به همین دلیل پیگیری منظم وضعیت چشم، به ویژه در سال های رشد، اهمیت زیادی دارد.

در عینکولوژی، ارزیابی کودکان تنها به تعیین شماره عینک محدود نمی شود و شرایط بینایی کودک، سابقه خانوادگی و روند تغییرات شماره چشم نیز مورد بررسی قرار می گیرد تا در صورت نیاز، تصمیم گیری دقیق تری برای ادامه مسیر انجام شود.

اگر می خواهید بیشتر با روند ارزیابی و کنترل مایوپی کودکان آشنا شوید، می توانید صفحه اختصاصی این خدمات را مطالعه کنید.

چرا تشخیص زودهنگام اهمیت دارد؟

وقتی صحبت از مایوپی کودکان می شود، بسیاری از والدین تنها زمانی به فکر پیگیری وضعیت چشم فرزندشان می افتند که کودک از تار دیدن تخته مدرسه شکایت کند یا معلم به وجود مشکل بینایی اشاره کند.

اما یکی از مهم ترین نکاتی که در سال های اخیر مورد توجه متخصصان قرار گرفته، اهمیت تشخیص زودهنگام است.

هرچه مایوپی در سنین پایین تری شروع شود، معمولاً زمان بیشتری برای پیشرفت آن در سال های رشد وجود خواهد داشت. به همین دلیل کودکانی که در سنین پایین دچار نزدیک بینی می شوند، بیشتر در معرض رسیدن به نمرات بالاتر مایوپی قرار دارند.

پژوهش های مختلف نشان داده اند که حتی به تاخیر انداختن شروع مایوپی نیز می تواند در آینده تاثیر قابل توجهی داشته باشد. در برخی مطالعات، تنها یک سال تاخیر در شروع مایوپی با کاهش معنی دار در شماره نهایی چشم همراه بوده است.

به همین دلیل متخصصان تنها به این موضوع توجه نمی کنند که آیا کودک امروز به عینک نیاز دارد یا خیر. آن ها تلاش می کنند کودکانی را که در معرض خطر بیشتری قرار دارند زودتر شناسایی کنند و روند تغییرات بینایی آن ها را در سال های رشد تحت نظر داشته باشند.

برای والدین، پیام این یافته ها ساده است: هرچه وضعیت بینایی کودک زودتر ارزیابی شود، فرصت بیشتری برای پایش و تصمیم گیری آگاهانه در اختیار خانواده و متخصص قرار خواهد گرفت.

امروز برای مایوپی چه راهکارهایی وجود دارد؟

تا همین چند سال پیش، مدیریت مایوپی در بسیاری از موارد به تجویز عینکی محدود می شد که دید کودک را واضح تر کند. اما امروزه نگاه متخصصان فراتر از اصلاح دید است و راهکارهایی برای کاهش سرعت پیشرفت مایوپی نیز در دسترس قرار دارد.

این راهکارها می توانند شامل عدسی های ویژه کنترل مایوپی، برخی انواع لنزهای تماسی و در شرایط خاص، روش های دیگری باشند که بر اساس سن کودک، میزان نزدیک بینی و شرایط فردی او انتخاب می شوند.

نکته مهم این است که هیچ راهکار واحدی برای همه کودکان مناسب نیست. انتخاب بهترین گزینه نیازمند ارزیابی دقیق شرایط کودک و بررسی عواملی مانند سن، سابقه خانوادگی، سرعت تغییر شماره چشم و سبک زندگی او است.

به همین دلیل اگر فرزند شما نزدیک بین است یا شماره چشم او در حال افزایش است، بهتر است تصمیم گیری تنها بر اساس تجربه اطرافیان یا اطلاعات پراکنده اینترنتی انجام نشود.

برای آشنایی بیشتر با روش های کنترل مایوپی کودکان و راهکارهای موجود، می توانید صفحه اختصاصی این موضوع را مطالعه کنید.

هویا مایواسمارت چیست؟

یکی از شناخته شده ترین راهکارهای کنترل مایوپی در سال های اخیر، عدسی های هویا مایواسمارت هستند. این عدسی ها علاوه بر اصلاح دید کودک، با طراحی اپتیکی ویژه ای ساخته شده اند که با هدف کاهش سرعت پیشرفت مایوپی مورد استفاده قرار می گیرند.

هویا مایواسمارت حاصل سال ها تحقیق و توسعه در زمینه مدیریت مایوپی کودکان است و امروزه در بسیاری از کشورهای جهان به عنوان یکی از گزینه های شناخته شده این حوزه مورد استفاده قرار می گیرد.

البته انتخاب این نوع عدسی برای همه کودکان یکسان نیست و تصمیم گیری درباره مناسب بودن آن باید پس از ارزیابی شرایط بینایی کودک انجام شود.

اگر مایل هستید درباره نحوه عملکرد، مزایا و شرایط استفاده از عدسی هویا مایواسمارت بیشتر بدانید، می توانید صفحه اختصاصی این محصول را مطالعه کنید.

آینده بینایی کودک از امروز شروع می شود

برای بسیاری از والدین، نزدیک بینی تنها زمانی اهمیت پیدا می کند که کودک نتواند تخته کلاس را به خوبی ببیند یا به یک عینک جدید نیاز داشته باشد. اما امروزه می دانیم مایوپی موضوعی فراتر از یک شماره روی نسخه عینک است.

عواملی مانند سابقه خانوادگی، سن شروع نزدیک بینی، زمان حضور در فضای باز و پیگیری منظم وضعیت بینایی می توانند بر مسیر رشد چشم کودک و روند تغییرات آن در سال های آینده تاثیرگذار باشند.

خبر خوب این است که والدین می توانند نقش مهمی در این مسیر داشته باشند. توجه به معاینات منظم، آگاهی از عوامل خطر و اقدام به موقع، به خانواده ها کمک می کند تصمیم های آگاهانه تری برای سلامت بینایی فرزند خود بگیرند.

اگر فرزند شما نزدیک بین است یا سابقه مایوپی در خانواده وجود دارد، بهتر است ارزیابی وضعیت بینایی او را به زمانی که مشکل جدی تر می شود موکول نکنید.

در عینکولوژی، معاینات تخصصی کودکان برای بررسی وضعیت بینایی و ارزیابی ریسک پیشرفت مایوپی انجام می شود. همچنین در عینک وحدت، امکان انتخاب و تهیه انواع عینک طبی بچگانه و راهکارهای مرتبط با مدیریت مایوپی کودکان فراهم است.

برای آشنایی بیشتر با برنامه کنترل مایوپی کودکان یا دریافت مشاوره، می توانید با کارشناسان مجموعه در ارتباط باشید.